Krakowskie Stowarzyszenie Pospolite Ruszenie, którego członkowie od kilku lat ubawrwiają swoją obecnością Święto Borówki w Muzeum - Orawskim Parku Etnograficznym realizowało w 2025 r. projekt pn. Niezwykłe historie w krainie Orawian, Lachów, Pogórzan i Łemków - warsztaty i sesje gier fabularnych.

Inicjatywa ta polegała na popularyzacji lokalnego dziedzictwa kulturowego grup regionalnych i etnicznych związanych z Małopolską. Wykorzystywane są w tym celu gry RPG, w których uczniowie wybranych szkół wcielają się w bohaterów z połowy XIX wieku i rozwiązują kryminalne zagadki w środowisku Łemków, Pogórzan, Lachów i Orawian. Zagadki te doprawione są folklorem, magią chłopską i lokalnymi podaniami o stworach i upiorach.

Owocem wspólnych i warsztatów spotkań są scenariusze do gier RPG osadzonych w realiach XIX-woecznej Galicji i nie tylko. jeden z nich pn. Orawskie serce z kamienia opracowali uczniowie Zespołu Szkół w Jabłonce: Jacek Piosek, Bartosz Wójciak, Jakub Basisty, Julia Burda i Barbara Ignaciak. Ten i inne można zobaczyć i pobrać pod linkiem: scenariusze RPG. Zachęcamy do korzystania!

Projekt realizowany w ramach Programu "Nasze Tradycje” Ministerstwa Edukacji Narodowej. Zadanie finansowane ze środków Ministra Edukacji Narodowej.

Muzeum - Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej miało przyjemność być partnerem projektu.

Muzeum - Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej informuje, że Partner Wiodący: Muzeum Ziemi Sądeckiej 27.10.2025r. podpisało z Zarządem Województwa Małopolskiego zwanym „Instytucją Zarządzającą FEM”  umowę o dofinansowaniu Projektu partnerskiego pn. „Małopolski dwór – „zielona” odnowa i odbudowa zabytków i adaptacja dla nowych funkcji społeczno-gospodarczych”.

Projekt realizowany w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021-2027, Priorytet 5: Fundusze europejskie wspierają infrastrukturę społeczną, Działanie 5.17 Infrastruktura regionalnych instytucji kultury, Typ projektu A Infrastruktura Regionalnych Instytucji Kultury, programu.

Partner Wiodący: Muzeum Ziemi Sądeckiej

Partnerzy  projektu: Muzeum – Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach, Muzeum Ziemi Tarnowskiej, Muzeum Archeologiczne w Krakowie, Muzeum Małopolski Zachodniej w Wygiełzowie, Muzeum – Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej

Okres realizacji projektu: 24.08.2023 r. – 30.06.2028 r.

Całkowita wartość projektu: 62 205 589,06 PLN

Kwota dofinansowania z UE: 44 951 829,55 PLN

Celem projektu jest ochrona, rewitalizacja i adaptacja zabytkowych dworów z terenu Małopolski do nowych funkcji społeczno-kulturalnych. Projekt zakłada działania inwestycyjne, wyposażeniowe i edukacyjne. Projekt realizuje cel szczegółowy EFRR.CP4.VI - wzmacnianie roli kultury i zrównoważonej turystyki w rozwoju gospodarczym, włączeniu społecznym i innowacjach społecznych wzmacniając rolę zaangażowanych instytucji w kreowaniu regionalnej i lokalnej oferty kulturalnej.

Muzeum - Orawski Park Etnograficzny realizuje projekt pn. "Sztuka przeżycia. Zagroda Heródka z Lipnicy Wielkiej - nowa przestrzeń kultury w Muzeum - Orawskim Parku Etnograficznym". Zadanie dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszy Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego.

Zadanie polega na odbudowie drewnianego budynku, który został rozebrany, przeniesiony i zeskładowany w 2024 roku na terenie muzeum. Wraz z translokacją, zakupione zostało oryginalne wyposażenie, które wraz z obiektem uzupełni istniejącą ekspozycję stałą. W ten sposób powstanie nowa przestrzeń dla prowadzenia działalności kulturalnej, tym cenniejsza, że zamieszkana niegdyś przez Karola Wójciaka zwanego "Heródkiem" (1892-1969) - jednego z najciekawszych rzeźbiarzy ludowych XX w.

Całkowity koszt przedsięwzięcia to 415 852 zł, z czego dofinansowanie ze środków Ministra wynosi 221 000 zł, tj. 53,14%, pozostałe koszty inwestycji to 194 852 zł (46,86%) muzeum ponosi ze środków własnych przy wsparciu Województwa Małopolskiego. 

Czas realizacji projektu: maj-październik 2025 r.

Data podpisania umowy: maj 2025 r.

Muzeum - Orawski Park Etnograficzny realizuje projekt pn. Przygody "Kubusia Orawiocka" i "Czarownicy z Babiej Góry" – dzieciństwo na Orawie. Zadanie dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszy Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego.

Zadanie ma na celu pokazanie dzieciom świata, w którym wychowywali się ich dziadkowie. Warsztaty, pokazy i wystawa dotyczyć będą dwóch postaci, które związane były z dziecięcym światem Orawian. Anna Przemyska była autorką utworów dla dzieci i młodzieży o tematyce przyrody i otaczającego ją świata. Janusz Kaczorowski poprzez teatrzyk „Kubuś Orawiocek” przybliżał młodym Orawianom problematykę muzealno-regionalną. Teksty klasycznych bajek (polskich i światowych) przekładane były przez dzieci na gwarę orawską i przedstawiane za pomocą własnoręcznie zrobionych kukiełek. Na naszych warsztatach dzieci stworzą kukiełkowych bohaterów utworu Anny Przemyskiej i przedstawią fragment. Uczestnicy przyjrzą się pokazom dawnych zabaw i gier prowadzonych przez orawski zespół regionalny, a następnie poprzez warsztaty wspólnie się pobawią. Towarzyszyć będzie temu muzyka orawska, która również była nieodłącznym elementem dawnego świata – dzieci będą mogły spróbować gry na różnych instrumentach.

Całkowity koszt przedsięwzięcia to 33 700,00 zł, z czego dofinansowanie ze środków pozostających w dyspozycji Ministra wynosi 25 000,00 zł, tj. 74,18%, pozostałe koszty to 8 700,00 zł muzeum ponosi ze środków własnych przy wsparciu Województwa Małopolskiego. 

Data podpisania umowy: kwiecień 2025 r.

Czas realizacji projektu: kwiecień-lipiec 2025 r.

Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Interreg Polska-Słowacja 2021-2027.

Nazwa projektu: Digitalizacja dziedzictwa historycznego Orawy

Nr projektu: INT/TAT/I/0005

Partner główny: Oravské múzeum Pavla Országha Hviezdoslava
Partner projektu: Muzeum – Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej

Głównym celem projektu jest ochrona oraz zachowanie cennych i oryginalnych jednostek bibliotecznych ze zbiorów Biblioteki Čaplovičiana, która organizacyjnie podlega Muzeum Orawskiemu im. P. O. Hviezdoslava. Nowoczesny sposób opracowania, ochrony i przechowywania różnych dokumentów bibliotecznych pozwolą zachować zbiory Muzeum Orawskiego, a także dokukmenty Muzeum - Orawskiego Parku Etnograficznego, dla kolejnych pokoleń mieszkańców polsko-słowackiego pogranicza i odwiedzających z innych regionów. 

Pozostałe cele projektu to:

1. Zapewnienie skutecznej ochrony oryginałów cennych dokumentów archiwalnychprzed zmianami temperatury, wilgotności, intensywności światła, na co są narażone w trakcie opracowywania ich przez pracowników, wykorzystywania podczas wykładów lub prowadzenia stacjonarnych badań.
2. Stworzenie cyfrowej bazy danych wybranych jednostek bibliotecznych, która będzie udostępniona zainteresowanym osobom.
3. Możliwość zdigitalizowania własnych eksponatów przez inne podmioty.
4. Poszerzenieoferty świadczonych usług o możliwość przesyłania wersji cyfrowych.
5. Zorganizowanie na polsko-słowackim pograniczu profesjonalnej wystawy służącej edukacji młodszego pokolenia.
6. Stworzenie po obu stronach granicy możliwości przekazywania w zabawowej formie informacji o tym jak w przeszłości wyglądałonauczanie.
7. Upowszechnianie wiedzy o możliwości przechowywania i ochrony zbiorów z wykorzystaniem nowoczesnych form digitalizacji, ciekawej profesjonalnej interaktywnej wystawy oraz warsztatów.
8. Poszerzenie wiedzy na temat J. A. Komeńskiego, który był prekursorem nowoczesnych metod nauczania w Europie, np. odnosząc się do dzieła „Orbis pictus“ – naturalne poznawanie świata przyrody zmysłamii przez zabawę.
9. Stworzenie oferty dla placówek szkolnych uzupełniającej iurozmaicającej proces nauczania osobistymi empirycznymi doświadczeniami.
10. Rozwój lokalnej gospodarki - przyciągnięcie większej liczby turystów przyczyni się dorozwoju miejscowej gospodarki poprzez zwiększenie obrotu w sektorze usług i turystyki.

W ramach projektu: Muzeum - Orawski Park Etnograficzny zrealizuje wystawę oraz warsztaty edukacyjne  „Świat w obrazach" J .A. Komeńskiego.

Całkowita wartość projektu to 99 339,27 €, z czego dofinansowanie z EFRR to 79 471,40 € (80%), zaś wkład własny to 19 867,87 € (20%). Wydatki partnera głównego wynoszą 94 012,25 €, wydatki partnera projektu: 5 327,02 €

Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Interreg Polska-Słowacja 2021-2027.

Nazwa projektu: Śladami dawnego pszczelarstwa na Orawie i Pogórzu

Nr projektu: INT/TAT/I/0018

Beneficjent: Muzeum - Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej
Partnerzy: Muzeum oravskiej dediny w Zubercu, Muzeum - Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach

Głównym celem projektu jest zachowanie elementów materialnego i niematerialnego dziedzictwa Orawy i Pogórza związanego z tradycyjnym pszczelarstwem na Orawie i Pogórzu.

Wśród celi szczegółowych wymienić można realizację trzech nowych wystaw stałych u wszystkich partnerów projektu, na które będą się składać: dwa odtworzone obiekty architektoniczne: pasieka z Zuberca na terenie Muzeum Wsi Orawskiej w Zubercu i budynek gospodarczy z terenu Górnej Orawy w Muzeum-OPE, pozyskane i zakonserwowane narzędzia i ule, a także zakonserwowane muzealia związane z pszczelarstwem z kolekcji Muzeum-OPE i Muzeum – Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach.

W ramach zadania w Muzeum-OPE powstanie nowa ekspozycja stała dotycząca pszczelarstwa na Orawie. Wystawę stałą będzie tworzył odbudowany budynek gospodarczy - "pscólnik" wraz ulami poddanymi konserwacji oraz renowacji ze zbiorów muzeum. Rekonstrukcja „pscólnika”, czyli wiaty ochronnej na ule, będzie bardzo dobrym zabezpieczeniem przed warunkami atmosferycznymi i jednocześnie nawiązaniem do tradycyjnych elementów dawnej małej architektury orawskiej wsi. Były to też miejsca gdzie przechowywane wszelkie przedmioty potrzebne do pracy przy ulach. Układano, wiec tam na półkach, podkurzacze, mieszki, ramki, ale też różnego rodzaju zioła itp. Tego typu małe budynki - „pscólniki” na Orawie występowały dosyć często, a z okresu miedzywojennego mamy udokumentowany na fotografii z lat 30. „pscólnik” z Podwilka. Dzięki zabiegom konserwatorskim kolekcja muzealiów związanych z orawskim pszczelarstwem odzyska świetność i zostanie odpowiednio zabezpieczona. Ekspozycję stałą, na którą złożą się zakonserwowane eksponaty z kolekcji muzeum, uzupełni zakupione wyposażenie do przewidzianego w ramach nowej wystawy stałej warsztatu pszczelarza. Wspomniane wyposażenie będzie pełnić rolę edukacyjnych eksponatów sensorycznych dla osób z niepełnosprawnością wzroku, niedowidzących oraz dzieci, które w towarzystwie opiekunów będą zwiedzać wystawę stałą. Na zakończenie zaplanowano konferencję kończącą projekt, w ramach której nastąpi uroczyste otwarcie wystawy połączone z występami artystycznymi, oprowadzaniem po wystawie oraz pokazowymi zajęciami edukacyjnymi prowadzonymi przez pszczelarzy z Pogórza i Orawy – części polskiej i słowackiej.

Całkowita wartość projektu to 94 028,00 €, z czego dofinansowanie z  EFRR to 75 222,38 € (80%), zaś wkład własny to 18 805,62 € (20%). Wydatki partnera głównego wynoszą ogółem 42 533,76 €.