Muzeum – Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej wraz z Orawskim Oddziałem Związku Podhalan w Jabłonce zapraszają na cykliczne spotkanie w Czarnej Karczmie na terenie zubrzyckiego skansenu. W sobotę, 14 lutego 2026 roku, o godzinie 17.00 wspólnie przywrócimy dawny zwyczaj skubarek, czyli tradycyjnego darcia pierza.
Skubarki były niegdyś ważnym elementem życia codziennego na Orawie. Przy niemal każdej zagrodzie hodowano gęsi, a opieka nad nimi należała do pierwszych obowiązków dzieci. Z ptactwa pozyskiwano mięso, tłuszcz, pióra oraz kłącze wykorzystywane do wyrobu szczotek i mioteł, a pierze służyło do wypełniania poduszek i pierzyn. Z jego przygotowaniem wiązały się właśnie skubarki, zwane w różnych miejscach także párackami lub pruckami.
Gospodyni zapraszała sąsiadki od chałupy do chałupy, przygotowywała izbę i poczęstunek. Dziewczęta spotykały się przy wspólnej pracy, snując opowieści, żartując, plotkując i śpiewając. Po zakończeniu darcia pierza porządkowano izbę, oddzielano kłącze, meszek i pióra, a następnie zasiadano do stołu. Czekało na uczestników drożdżowe ciasto – pampuch lub zawijaniec – oraz herbata z suszonych owoców leśnych, jabłek, a czasem nawet z głogu.
Zdarzało się, że wieczorem do zabawy dołączali kawalerowie. Skubarki stawały się wówczas okazją do tańca, śpiewu i wspólnej zabawy przy muzyce, trwającej do późnych godzin nocnych. Długie zimowe wieczory sprzyjały takim spotkaniom, które nie tylko integrowały społeczność, ale też pozwalały zacieśniać relacje sąsiedzkie.
Pierze i meszek pozyskane podczas skubarek miały ogromne znaczenie – to z nich powstawały ciepłe kołdry i poduszki, stanowiące ważny element posagu. Trudno było dawniej wyobrazić sobie zamążpójście bez malowanej skrzyni, w której znajdowała się pierzyna i cztery zogłówki.
Dziś, gdy hodowla gęsi i kaczek w obejściach jest rzadkością, chcemy w ten sposób przypomnieć, jak wyglądało życie dawnej wsi oraz jak ważną rolę pełniły bezpośrednie spotkania międzyludzkie — znaczące wtedy i wciąż aktualne dziś.
Zdjęcie na plakacie pochodzi ze zbiorów rodzinnych Anny Belicy: Skubarki, od lewej Anna Świetlak, Małgorzata Płaciak, Irena Pawlak i Joanna Joniak, lata 70. XX w. Fotografia opublikowana w: Skondeś ty, cyjześ ty? Dziedzictwo Zubrzycy Dolnej zawarte na starych fotografiach, Instytut Rozwoju Orawy, Zubrzyca Dolna 2023.
Patronat medialny nad wydarzeniem objęli: podhale24.pl, malopolskaonline.pl, kulturapodhala.pl, podhaleregion.pl oraz Tygodnik Podhalański (24tp.pl).










W okresie ferii zimowych (dla wszystkich województw) w muzeum odbywają się codzienne o godz. 10.00 i 12.00 zajęcia edukacyjne wg harmonogramu:

Wszystkim naszym Współpracownikom i Przyjaciołom składamy najlepsze życzenia świąteczno-noworoczne!
Jednocześnie już dziś serdecznie zapraszamy Państwa na Wieczór Kolęd - Krakowiacy i Górale. Spotykamy się 3 stycznia 2026 r. w muzealnej Czarnej Karczmie o godzinie 16.00. Wstęp wolny!